Wady zamówionego utworu – co mówi o tym prawo i praktyka?

Prawo autorskie wskazuje na odpowiedzialność twórcy za wady prawne i cywilne. Praktyka wprowadziła dodatkowo dalej idące zapisy np. w postaci umów SLA.

Utwór w rozumieniu prawa autorskiego, jego specyfika i złożoność, skłoniła polskiego ustawodawcę do przyjęcia szczególnego przepisu w kontekście wad zamówionego utworu. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazuje:

Art.  55.  1.  Jeżeli zamówiony utwór ma usterki, zamawiający może wyznaczyć twórcy odpowiedni termin do ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić lub żądać odpowiedniego obniżenia umówionego wynagrodzenia, chyba że usterki są wynikiem okoliczności, za które twórca nie ponosi odpowiedzialności. Twórca zachowuje w każdym razie prawo do otrzymanej części wynagrodzenia, nie wyższej niż 25% wynagrodzenia umownego.

2.  Jeżeli utwór ma wady prawne, zamawiający może od umowy odstąpić i żądać naprawienia poniesionej szkody.

3.  Roszczenia, o których mowa w ust. 1, wygasają z chwilą przyjęcia utworu.

4.  Jeżeli zamawiający nie zawiadomi twórcy w terminie sześciu miesięcy od dostarczenia utworu o jego przyjęciu, nieprzyjęciu lub uzależnieniu przyjęcia od dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń. Strony mogą określić inny termin.

Z samego brzmienia przepisu wynika, że prawo rozróżnia dwa rodzaje wad utworu, wady fizyczne (usterki) oraz wady prawne. Wprawdzie nie jest to zdefiniowane, ale z usterką utworu mamy do czynienia wówczas, gdy utwór nie spełnia właściwości, które miał spełniać zgodnie z ustaleniami Stron np. program komputerowy nie posiada określonych funkcjonalności, mimo, iż według dokumentacji projektowej miał je realizować. Znaczenie tego ustępu (dot. usterek) jest nieco zbliżone do rękojmi sprzedawcy na gruncie Kodeksu Cywilnego. Warto w tym miejscu dodać, że stosowanie niektórych przepisów Kodeksu Cywilnego dot. rękojmi  per analogiam wydaje się dopuszczalne. Podobnie jak w przypadku regulacji kodeksowej,  także wyłączenie lub modyfikacja tej swoistej autorskoprawnej rękojmi np. co do momentu jej wygaśnięcia, wydaje się zależeć od Stron. Pierwotnym uprawnieniem przewidzianym w przypadku zaistnienia usterek jest roszczenie o obniżenie wynagrodzenia lub odstąpienie od umowy.

Ustęp drugi cytowanego przepisu dotyczy natomiast innego rodzaju wady, tj. wady prawnej, przez którą należy rozumieć sytuacje, gdy prawa autorskie do utworu albo nie przysługują twórcy albo są obciążone prawami osób trzecich.  W tym zakresie zamawiający również może od umowy odstąpić, a ponadto przysługuje mu roszczenie odszkodowawcze. Kluczowa przy tym jest uwaga, że inaczej niż w przypadku wad fizycznych, opartej na przesłance winy, odpowiedzialność za wady prawne jest oparta na zasadzie ryzyka.

Na zakończenie warto wskazać, co sygnalizowano już wcześniej, że Strony mogą modyfikować ustawową regulacje prawną. W praktyce obrotu na gruncie oprogramowania komputerowego, którego złożoność jest na tyle istotna, że pewne błędy (usterki) są rzeczą naturalną, pojawiają się umowy SLA (Service Level Agreement), które wskazują co w istocie jest rozumiane jako błąd, oraz jaka powinna być reakcja przyjmującego zamówienie na zaistniałą usterkę.

Podsumowując, prawo autorskie przewiduje odpowiedzialność twórcy, tak za wady fizyczne (usterki) jak i za wady prawne. Ta domyślna regulacja powinna być uszczegółowiona i doprecyzowana umownie, w przypadku bardziej złożonych projektów także przez umowę SLA.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.