Stworzyłem program komputerowy – czy jest on chroniony na podstawie prawa autorskiego tak jak inne utwory?

Prawo autorskie chroni podmiotu uprawnione do programów komputerowych w daleko idący sposób, zastrzegając jednak pewne wyjątki na rzecz legalnych użytkowników.

Prawo autorskie wprost wskazuje, iż program komputerowy może być utworem w rozumieniu prawa. Jednocześnie w art. 74 ust. 4 ustawa ta przewiduje, iż twórcy przysługuje prawo do zwielokrotniania, modyfikacji i rozpowszechniania takiego utworu. Poza tymi tradycyjnymi uprawnieniami prawo, mając na względzie interes podmiotów uprawnionych do specyficznego utworu jakim jest program komputerowy, przewiduje także dalej idące uprawnienia.

Przede wszystkim należy wskazać, iż ustawodawca wyłączył prawo do dozwolonego użytku osobistego programu komputerowego w postaci znanej z innych utworów. Jak już zasygnalizowano, monopolem autorskim objęte jest także modyfikowanie programu, co w przypadku utworu jakim jest oprogramowanie komputerowe ma niebagatelne znaczenie także dla użytkownika np. w zakresie zapewniania nowszych wersji oprogramowania czy działania polegającego na zapewnieniu zgodności z innym oprogramowaniem. Mając to na względzie, i biorąc pod uwagę interesy legalnych użytkowników, ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadza pewne ograniczenia wobec podmiotów uprawnionych.

W pierwsze kolejności należ zauważyć, że jeśli umowa licencyjna nie stanowi inaczej,  nie wymagają zgody uprawnionego czynności polegające na trwałego lub czasowego zwielokrotnienia programu komputerowego w całości lub w części jakimikolwiek środkami i w jakiejkolwiek formie oraz tłumaczenia, przystosowywania, zmiany układu lub jakichkolwiek innych zmian w programie komputerowym, z zachowaniem praw osoby, która tych zmian dokonała – z istotnym jednak zastrzeżeniem, że musi być to niezbędne dla legalnego użytkownika do korzystania z programu komputerowego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym do poprawiania błędów.

Prawa podmiotu uprawnionego ulegają także dalszemu ograniczeniu, gdyż nie jest konieczna jego zgoda do:

  1. sporządzenia kopii zapasowej, jeżeli jest to niezbędne do korzystania z programu komputerowego,
  2. obserwowania, badania i testowania funkcjonowania programu komputerowego w celu poznania jego idei i zasad przez osobę posiadającą prawo korzystania z egzemplarza programu komputerowego, jeżeli, będąc do tych czynności upoważniona, dokonuje ona tego w trakcie wprowadzania, wyświetlania, stosowania, przekazywania lub przechowywania programu komputerowego,
  3. zwielokrotniania kodu lub tłumaczenia jego formy, jeżeli jest to niezbędne do uzyskania informacji koniecznych do osiągnięcia współdziałania niezależnie stworzonego programu komputerowego z innymi programami komputerowymi.

W zakresie pkt 3), tak daleko idące ograniczenie praw autorskich jest jednak dopuszczalne pod warunkiem, że czynności te będą dokonywane przez osoby uprawnione (innymi słowy legalnych posiadaczy oprogramowania), a w zakresie zapewniania współdziałania z innym oprogramowaniem, że niezbędne informacje nie były łatwo dostępne oraz czynności odnoszą się tylko do tych części oprogramowania, do których jest to konieczne.

Dodatkowo, zwielokrotnienie kodu nie może być przeznaczone do innego celu niż wskazany w ustawie, przekazane osobom trzecim lub wykorzystane do rozwijania własnego oprogramowania o podobnej formie.

Jak widać prawo autorskie nie tylko chroni oprogramowanie komputerowe tak jak inne twórcze przejawy ludzkiej działalności, ale dodatkowo rozszerza tą ochronę na korzyść podmiotów uprawnionych np. wyłączając dozwolony użytek osobisty. W pewnych jednak sytuacjach, działanie polegające np. na zwielokrotnieniu kodu, będą dopuszczalne.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.